Cezayir-Fransa hattında sıcak temas:

6

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki diyaloğun sürdürülmesi yönünde mutabakata vardı. Görüşmede, Ağustos 2022’de imzalanan “Cezayir Deklarasyonu” temelinde ilişkilerin geliştirilmesi ele alındı.

Macron, Tebbun’un Ramazan Bayramı’nı da kutladı. Liderler, son dönemde yaşanan gerginlikleri değerlendirdi ve yakın zamanda yüz yüze görüşme kararı aldı.

Görüşmede, güvenlik ve göç gibi alanlarda işbirliğinin yeniden başlatılması gerektiği vurgulandı. İki lider, Avrupa, Akdeniz ve Afrika’daki ortak çıkarlar doğrultusunda eşit ortaklık temelinde diyaloğu sürdürme konusunda anlaştı.

Macron’un, Fransa’nın Cezayir’deki sömürge geçmişine dair suçları kabul etme sürecini sürdürdüğü hatırlatıldı.

Fransa’nın sömürge dönemindeki insan hakları ihlalleri hâlâ iki ülke arasındaki başlıca sorunlardan biri. 17 Ekim 1961’de Paris’te yapılan barışçıl bir gösteride, Fransız polisinin müdahalesi sonucu 300’den fazla Cezayirli hayatını kaybetmişti. Bu olay tarihe “Paris Katliamı” olarak geçmiş, ancak bugüne kadar herhangi bir adli soruşturma açılmamıştı.

Macron, 2021’de yaptığı açıklamada, dönemin polis müdürü Maurice Papon’un sorumluluğundaki bu olayları Fransa için “affedilemez” olarak nitelemişti.

Macron’un 2022’deki Cezayir ziyareti sırasında imzalanan deklarasyonla, iki ülke arasında işbirliği artırılmış, sömürge dönemiyle ilgili tarihi konuları araştırmak üzere ortak tarihçiler komisyonu kurulması kararlaştırılmıştı.

Fransa’nın, egemenlik tartışmalarının sürdüğü Batı Sahra’da Fas’ın özerklik planını desteklemesi, Cezayir ile ilişkileri daha da gerginleştirdi. Cezayir, Temmuz 2024’te Paris’teki büyükelçisini geri çekmişti.

İki ülke arasında çözüm bekleyen diğer sorunlar arasında, Fransa’nın elindeki Cezayir arşivleri, Paris’teki müzede sergilenen devrim liderlerinin kafatasları, nükleer denemelerin mağdurlarına tazminat ve bağımsızlık savaşında kaybolan 2.200 kişinin akıbeti gibi başlıklar öne çıkıyor.

Mehmet Şimşek